Ochrona środowiska

Ochrona środowiska w Powiecie Wrocławskim stanowi ważny element polityki rozwoju lokalnego i opiera się na zasadzie zrównoważonego gospodarowania zasobami przyrodniczymi. Działania w tym zakresie są realizowane zarówno poprzez programy strategiczne, jak i konkretne inwestycje oraz inicjatywy skierowane do mieszkańców.

Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Wrocławskiego na lata 2024-2030

Kluczowe założenia polityki w zakresie ochrony środowiska na najbliższe lata zostały zapisane w sporządzonym w 2023 r. dokumencie pod nazwą Program Ochrony Środowiska dla Powiatu Wrocławskiego na lata 2024-2030 (uchwała Rady Powiatu Wrocławskiego nr XXXI/364/2023 z dnia 27 września 2023 r., zastepująca uchwałę Rady Powiatu Wrocławskiego Nr XI/81/16 z dnia 30.05.2016 r., dotyczącą Aktualizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Wrocławskiego na lata 2016-2019 z perspektywą do 2023 r.).

Dokument dostępny jest w Biuletynie Informacji Publicznej w zakładce Strategie, programy, sprawozdania. 

założenia Programu

W programie obrano obszary interwencji wynikające z dokumentów wyższego szczebla oraz lokalnych potrzeb, są to:

• ochrona klimatu i jakości powietrza - poprawa jakości powietrza przy zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego w kontekście zmian klimatu,

• ochrona przed hałasem - zmniejszenie zagrożenia mieszkańców powiatu ponadnormatywnym hałasem, zwłaszcza emitowanym przez środki transportu drogowego,

•  utrzymanie dotychczasowego stanu braku zagrożeń ponadnormatywnym promieniowaniem elektromagnetycznym,

•  gospodarowanie wodami - osiągnięcie celów środowiskowych dla jednolitych części wód powierzchniowych i podziemnych przy zapewnieniu ochrony przed niedoborami wody i powodziami,

• gospodarka wodno-ściekowa - prowadzenie racjonalnej gospodarki wodno-ściekowej w tym działania zapobiegające występowaniu zdarzeń o charakterze katastrofy ekologicznej,

• gleby - ochrona gleb przed negatywnym działaniem antropogenicznym, erozją oraz niekorzystnymi zmianami klimatu,

• zasoby geologiczne - zrównoważona gospodarka zasobami geologicznymi,

• gospodarka odpadami i zapobieganie powstawaniu odpadów - gospodarowanie odpadami zgodnie z hierarchią sposobów postępowania z odpadami, uwzględniając zrównoważony rozwój powiatu,

• zasoby przyrodnicze - zachowanie, odtworzenie i zrównoważone użytkowanie bioróżnorodności i georóżnorodności oraz ochrona krajobrazu,

• zagrożenia poważnymi awariami - ograniczenie ryzyka wystąpienia poważnych awarii przemysłowych oraz minimalizacja ich skutków.

Stan docelowy środowiska jaki nakreśla Program Ochrony Środowiska oraz efekty realizacji Programu będą oceniane okresowo, co 2 lata - zgodnie z treścią art. 18 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska.

Główne źródła zanieczyszczeń powietrza powiatu wrocławskiego 

Na jakość powietrza w Powiecie Wrocławskim oddziałuje wiele różnych źródeł emisji. Do najważniejszych należą zanieczyszczenia pochodzące z sektora energetycznego, komunalno-bytowego (tzw. niska emisja związana z indywidualnym ogrzewaniem budynków), transportu drogowego oraz działalności przemysłowej. Istotnym problemem pozostaje emisja pyłów i gazów powstających w wyniku spalania paliw stałych w gospodarstwach domowych, szczególnie w sezonie grzewczym, a także rosnące natężenie ruchu samochodowego w strefie podmiejskiej Wrocławia.

Sektor przemysłowy na terenie powiatu dynamicznie się rozwija – każdego roku powstaje ponad 20 nowych instalacji wymagających uzyskania odpowiednich decyzji administracyjnych, takich jak pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, pozwolenia zintegrowane lub zgłoszenia instalacji. Rozwój ten wiąże się z koniecznością stałego monitorowania emisji oraz wdrażania nowoczesnych technologii ograniczających ich wpływ na środowisko.

działania powiatu w zakresie wód powierzchniowych i podziemnych

Teren Powiatu Wrocławskiego położony jest w obszarze dorzecza Odry, w regionie wodnym Środkowej Odry. Przez jego obszar przepływa szereg istotnych innych cieków wodnych – do ważniejszych rzek należą: Ślęza, Oława, Widawa oraz Bystrzyca, które pełnią zarówno funkcje przyrodnicze, jak i gospodarcze. 

Szczególne znaczenie ma zbiornik retencyjny Mietków, zlokalizowany na rzece Bystrzycy. Pełni funkcje przeciwpowodziowe, rekreacyjne oraz zaopatrzeniowe. Jego powierzchnia wynosi około 950 ha, a pojemność sięga ok. 70 mln m³, co czyni go jednym z większych sztucznych zbiorników wodnych na Dolnym Śląsku.

W kontekście bezpieczeństwa powodziowego, zgodnie z wymogami dyrektywy powodziowej UE, dla obszaru powiatu opracowano mapy zagrożenia powodziowego (MZP) oraz mapy ryzyka powodziowego (MRP).

Dokumenty te:

• wskazują obszary narażone na zalanie w przypadku wystąpienia powodzi o różnym prawdopodobieństwie,

• pozwalają ocenić potencjalne skutki dla ludności, infrastruktury i środowiska,

• stanowią istotne narzędzie planistyczne, wykorzystywane m.in. w procesie zagospodarowania przestrzennego oraz zarządzania kryzysowego.

Mapa zagrożenia powodziowego Powiatu Wrocławskiego

dotacje na inwestycje z zakresu ochrony środowiska

dotacje na zakup i montaż nowego źródła ciepła  

W dniu 30 października 2024 r. Rada Powiatu Wrocławskiego podjęła uchwałę Nr V/54/24 w sprawie zasad udzielania dotacji celowych na inwestycje z zakresu ochrony środowiska (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2024 r. poz. 5706).

Podjęcie uchwały pozwoliło na przyznanie mieszkańcom powiatu dotacji na inwestycje obejmujące zakup i montaż: 

• nowego źródła ciepła w celu ogrzewania budynku lub ogrzewania budynku i przygotowania ciepłej wody użytkowej tj. pomp ciepła, hybrydowych pomp ciepła, pieców zasilanych prądem elektrycznym, instalacji elektrycznych do ogrzewania budynku, 

• instalacji fotowoltaicznych,

• magazynów energii.

W budżecie Powiatu Wrocławskiego w latach 2020 - 2025 przewidziano na dotacje  łącznie  kwotę 2.010.000,00 zł.

W 2025 r. przeznaczono na dotacje kwotę 285.000,00 zł, przy czym na jedną dotację kwota nie mogła przekroczyć 5.000,00 zł. 

Przewidziane w 2025 r. środki były wystarczające do wypłaty dotacji dla 57 wnioskodawców w maksymalnej kwocie. 

W 2025 r. wpłynęło 51 wniosków. Podpisano i rozliczono 44 umowy, na łączną kwotę 214.733,19 zł. 

Wśród zgłoszonych wniosków: 

• 77% dotyczyło wymiany starych pieców, 

• 12% to instalacje fotowoltaiczne,

• 11% magazyny energii wspomagające istniejące lub nowe  systemy grzewcze.

Najwięcej wniosków w 2025 r. składano na zakup pomp ciepła (33 szt.), co razem stanowiło prawie 76% wykonanych inwestycji. Zdecydowanie mniejszym zainteresowaniem cieszyły się instalacje i kotły elektryczne (1 szt.). 

dotacje na inwestycje dotyczące obiektów małej retencji

Rada Powiatu Wrocławskiego w dniu 22 kwietnia 2021 r. podjęła uchwałę Nr XIX/208/21 w sprawie zasad udzielenia dotacji na inwestycje z zakresu ochrony środowiska dotyczące obiektów małej retencji (Dz. Urz. Woj. Dolnośląskiego z 2021 r. poz. 2122 ze zm.). 

Podjęcie uchwały pozwoliło na przyznanie mieszkańcom powiatu dotacji na zakup i montaż, budowę instalacji takich jak: 

• zbiornik retencyjny infiltracyjny, 

• skrzynki rozsączające,

• studnia chłonna,

• zbiornik retencyjny nadziemny, podziemny, otwarty lub zamknięty, szczelny,

• przewody odprowadzające wody opadowe zebrane z rynien, wpustów do zbiornika nadziemnego, podziemnego, otwartego lub zamkniętego, szczelnego lub infiltracyjnego,

• elementy (stałe) do nawadniania lub innego wykorzystania zatrzymanej wody, pozwalające na zagospodarowanie wód opadowych lub roztopowych na terenie nieruchomości objętej przedsięwzięciem, wraz z koniecznym osprzętem. 

W latach 2021 - 2025 przewidziano na dotacje  łącznie kwotę  607.000,00 zł. 

Na jedną dotację kwota nie mogła przekroczyć 1.500,00 zł w 2021 r. i 3.000,00 zł w latach kolejnych. 

Przewidziane środki były wystarczające do wypłaty dla 201 wnioskodawców w maksymalnej kwocie.

W 2025 r. po zweryfikowaniu 113 wniosków,  podpisano 82 umowy na kwotę 287.000,00 zł, z których rozliczono kwotę 240.192,18 zł. 

Dotacja miała na celu doprowadzenie do zatrzymywania wody opadowej w obrębie nieruchomości objętej inwestycją, w efekcie czego wody opadowe lub roztopowe z nieruchomości nie będą odprowadzane poza jej teren (np. do kanalizacji deszczowej, kanalizacji ogólnospławnej, rowów odwadniających, odprowadzających poza teren nieruchomości, na tereny sąsiadujące, na ulice, place itp.) lub będą odprowadzane tylko w części.

gospodarka wodna i melioracja

Zgodnie z ustawą o samorządzie powiatowym, Powiat wykonuje określone ustawami zadania publiczne o charakterze ponadgminnym, m.in. w zakresie gospodarki wodnej, w szczególności w zakresie:

• ustalania w pozwoleniach zintegrowanych warunków emisji na zasadach określonych dla pozwoleń wodnoprawnych na pobór wód oraz pozwoleń wodnoprawnych na wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, 

• przyjmowania wyników pomiarów emisji z instalacji, dla których udzielono pozwoleń zintegrowanych na zasadach określonych dla pozwoleń wodnoprawnych,

• ustalania świadczeń dla osób fizycznych lub prawnych, niebędących członkami spółki wodnej oraz jednostek organizacyjnych nie posiadających osobowości prawnej,  odnoszących korzyści z urządzeń spółki wodnej lub przyczyniających się do zanieczyszczenia wody, dla której ochrony została  spółka utworzona,

• nadzoru nad spółkami wodnymi.

Starosta prowadzi nadzór i kontrolę nad działalnością Gminnych Spółek Wodnych w: Czernicy, Długołęce, Jordanowie Śląskim, Kątach Wrocławskich, Kobierzycach, Sobótce, Siechnicach, Żórawinie.

Pogarszający się stan techniczny urządzeń melioracyjnych, przy jednoczesnym okresowym wzroście ilości odprowadzanych przez nie wód — wynikającym z coraz częstszych, intensywnych opadów deszczu oraz postępującej zabudowy terenów wcześniej wykorzystywanych rolniczo — prowadzi do cyklicznych podtopień oraz nadmiernego zawilgocenia gruntów rolnych. W konsekwencji rosną potrzeby związane z utrzymaniem sprawności systemów melioracyjnych, których łączna długość na obszarze 9 gmin powiatu wynosi około 1.500 km. 

Wobec powyższego od 2013 r. z budżetu Powiatu Wrocławskiego udzielane są spółkom wodnym dotacje  na zadania określone w art. 443 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne. 

W latach 2019-2025 spółki wodne otrzymały dotacje w łącznej kwocie 2.499.984,00 zł, za którą wykonały konserwacje rowów o łącznej długości ok. 97 km.

Zestawienie dotacji celowych na bieżące utrzymanie urządzeń wodnych w latach  2019-2025 przedstawia poniższa tabela.

Zestawienie dotacji celowych na bieżące utrzymanie urządzeń wodnych w latach  2019-2025 

edukacja ekologiczna

Warunkiem niezbędnym w realizacji Programu Ochrony Środowiska dla Powiatu Wrocławskiego na lata 2024 - 2030 jest świadomość ekologiczna mieszkańców, dlatego też w każdym z obszarów wymagających interwencji przewidziano zadania związane z prowadzeniem edukacji ekologicznej.

Powiat realizował w minionych latach zadania z zakresu edukacji ekologicznej, między innymi poprzez udzielenie wsparcia finansowego dla projektów realizowanych przez organizacje pożytku publicznego oraz jednostki organizacyjne powiatu, a także działania własne.

Dzień bez samochodu z Powiatem Wrocławskim

22 września obchodzony jest Europejski Dzień Bez Samochodu – inicjatywa, która zwraca szczególną uwagę na ochronę środowiska i potrzebę ograniczania emisji spalin. To symboliczny, ale ważny krok w kierunku zmiany codziennych nawyków transportowych na bardziej ekologiczne i zrównoważone.

W obchody aktywnie włączył się Powiat Wrocławski, zachęcając mieszkańców, pracowników oraz klientów Starostwa do wyboru alternatywnych środków transportu, takich jak rower, spacer czy komunikacja publiczna. Działania te mają realny wpływ na poprawę jakości powietrza, zmniejszenie hałasu oraz ograniczenie śladu węglowego.

Wydarzenie miało również wymiar edukacyjny. Dzięki współpracy z Dolnośląskim Ośrodkiem Ruchu Drogowego uczestnicy mogli skorzystać z atrakcji uświadamiających zagrożenia związane z nieodpowiedzialnym zachowaniem na drodze. 

Komenda Miejska Policji we Wrocławiu prowadziła znakowanie rowerów, promując bezpieczne i ekologiczne poruszanie się po mieście. Dodatkowo stoiska informacyjne, w tym akcja #pijkranówkę, zachęcały do rezygnacji z plastiku i wybierania bardziej przyjaznych środowisku rozwiązań.